poniedziałek, 18 maja 2020

Autorzy naszych lektur Molnar


Autorzy naszych lektur

  Ferenc Molnar


Urodził się 12 stycznia 1878 w Budapeszcie jako Ferenc Neumann, w zamożnej zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jego ojciec, Mór Neumann, był znanym i szanowanym lekarzem wojskowym; matka Jozefa była miłośniczką literatury i sztuki. W dzieciństwie bardzo dużo czytał, co było swoistą ucieczką przed nudą i monotonią rodzinnego życia. W 1895 ukończył gimnazjum kalwińskie, zdając z wyróżnieniem egzamin maturalny. Dalszą naukę chciał kontynuować w szkole oficerskiej, jednak zgodnie z sugestią ojca podjął studia prawnicze, najpierw na Uniwersytecie w Budapeszcie, a później w Genewie, gdzie otrzymał dyplom. Po powrocie do Budapesztu zmienił nazwisko na Molnár (węg. „młynarz”).
Jeszcze w okresie studiów nawiązał współpracę z budapeszteńskimi gazetami i jako korespondent relacjonował z Genewy głośne wówczas wydarzenia ze świata nauki i polityki.
Reportaże Molnára zaczęto systematycznie drukować za granicą, m.in. w „Berliner Tagesblatt” i wydawanym przez koncern Hearsta „New York Americans”, co nadało rozpędu jego dziennikarskiej karierze.


Poza pracą dziennikarską zajmował się też przekładami z literatury francuskiej, a po 1897 przede wszystkim własną twórczością literacką, którą zapoczątkowały publikacje pierwszych opowiadań. Do 1914 stał się znanym i cenionym pisarzem i dramaturgiem, autorem bestsellerowej powieści Chłopcy z Placu Broni oraz ośmiu sztuk teatralnych,które odnosiły ogromne sukcesy w kraju i poza jego granicami.
Powieść Chłopcy z Placu Broni została przetłumaczona na 43 języki i wydana w setkach tysięcy egzemplarzy. Doczekała się też siedmiu adaptacji filmowych.

Wybuch I wojny światowej przerwał passę teatralnych sukcesów. Mimo wady wzroku – niedowidział na jedno oko i stale nosił monokl – został korespondentem wojennym na pierwszej linii frontu wschodniego w Galicji. Opisywał m.in. miejsca najkrwawszych bitew (pod Limanową i na przełęczy Dukielskiej) oraz odbicie z rąk Rosjan Przemyśla i Lwowa. Jego relacje – na pół reporterskie, na pół literackie, łączące dziennik osobisty z zapiskami wojennego korespondenta – cieszyły się ogromnym zainteresowaniem czytelników.

Lata powojenne to dalsze pasmo literackich sukcesów Molnára i licznych nagród oraz wyróżnień, które otrzymywał za swoją twórczość.


Po dojściu Hitlera do władzy zakazano w Niemczech wystawiania sztuk Molnára ze względu na jego żydowskie pochodzenie. Narastający antysemityzm skłonił go do emigracji. W połowie lat 30. XX wieku wyjechał do Szwajcarii. 31 grudnia 1939 wsiadł na statek, który zawinął do Nowego Jorku w dniu jego 62. urodzin, 12 stycznia 1940. W Nowym Jorku zamieszkał w Hotelu Plaza. Pobyt na emigracji był dla niego wygnaniem, jednak nigdy nie wrócił na Węgry, ponieważ jego stosunek do komunizmu był tak samo wrogi, jak do faszyzmu. Nowojorski Hotel Plaza stał się jego domem aż do śmierci. Pod koniec życia Molnár podupadł na zdrowiu. W 1943, gdy świat usłyszał o Holocauście, Molnár dowiedział się, że setki jego przyjaciół i znajomych zostało zamordowanych. Pod wpływem tej traumy doznał rozległego zawału. Chorował również na raka żołądka, który był przyczyną jego śmierci. Zmarł 1 kwietnia 1952, w Nowym Jorku. Został pochowany w obecności rabina na nowojorskim Linden Hill Methodist Cemetery.








piątek, 15 maja 2020

Autorzy naszych lektur Christa

Autorzy naszych lektur
Janusz Wincenty Christa 
(ur. 19 lipca 1934 w Wilnie zm. 15 listopada 2008 w Sopocie) – polski autor komiksów, rysownik i scenarzysta z wykształcenia ekonomista. Autor jednej z najpopularniejszych polskich serii komiksów – Kajko i Kokosz.
Na początku lat 90. XX wieku przestał tworzyć ze względu na stan zdrowia. Na początku XXI wieku wydawnictwo Egmont Polska zaczęło wydawać tomy jego klasycznych, w większości „wybrzeżowych” komiksów.

Trzykrotnie podejmowano próby ekranizacji komiksów Janusza Christy. Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku polski oddział amerykańskiego potentata kreskówkowego Hanna-Barbera wspólnie ze Studiem Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej podjął pierwszą próbę filmowej adaptacji przygód Kajka i Kokosza, która zakończyła się na etapie testów i wstępnych animacji. Od 2001 trwały prace nad aktorską adaptacją Kajka i Kokosza, które zostały wstrzymane z powodu zbyt niskiego budżetu. 23 czerwca 2006 miała miejsce premiera 16-minutowego filmu Kajko i Kokosz w reżyserii Daniela Zduńczyka i Marcina Męczkowskiego, zrealizowanego techniką animacji komputerowej.  Film miał być wstępem do dużo większego projektu, lecz do śmierci twórcy komiksu nie udało się go zrealizować. Od 1954 Janusz Christa mieszkał w Sopocie. Zmarł 15 listopada 2008. Został pochowany na cmentarzu katolickim w Sopocie.
Władze Sopotu planują utworzyć w mieście gród Kajka i Kokosza, by mogli stać się jednym z symboli kurortu.





Komiksy z cyklu Kajko i Kokosz

- Złoty puchar (1985) 
- Szranki i konkury (1985; 2 części) 
- Woje Mirmiła (1980)
- Rozprawa z Dajmiechem (1987) 
- Pasowanie (1993) 
- Szkoła latania (1975); lektura szkolna 
- Wielki turniej (1975) 
- Na wczasach (1983) 
- Zamach na Milusia (1977) 
- Profesor Stokrotek (1988) 
- Urodziny Milusia (1986) 
- Łaźnia (1986) 
- Koncert Kaprala (1987) 
- Skarby Mirmiła (1980) 
- Cudowny lek (1984) 
- Festiwal czarownic (1988) 
- Dzień Śmiechały (1984)
-  Srebrny denar (w zbiorze komiksów: Urodziny Milusia) 
- W krainie borostworów (1987) 
- Mirmił w opałach (1990)   


    Nagrody                                    

 - Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2007) 
- Laureat Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury (2007) 
- Nagroda "Zasłużony dla komiksu polskiego" (2019, pośmiertnie).

czwartek, 14 maja 2020

Autorzy naszych lektur Fiedler



Autorzy naszych lektur 


Arkady Fiedler 


ur. 28 listopada 1894 w Poznaniu był synem Antoniego Fiedlera, poznańskiego poligrafa i wydawcy. On to właśnie rozbudził w Arkadym namiętne zainteresowanie przyrodą. „Uczył mnie kochać rzeczy takie, obok których inni ludzie przechodzili obojętnie” – wspominał później pisarz o swym ojcu. Ukończył Gimnazjum im. Gotthilfa Bergera w Poznaniu, a następnie studiował filozofię i nauki przyrodnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz na uniwersytecie w Poznaniu. Studia te zostały przerwane wybuchem I wojny światowej.

W latach 1918–1919 brał udział w powstaniu wielkopolskim (został wybrany do Komitetu Jedenastu Polskiej Organizacji Wojskowej Zaboru Pruskiego i był kierownikiem Działu Organizacyjnego w Dowództwie Żandarmerii Krajowej).

8 stycznia 1921 został zatwierdzony w stopniu porucznika żandarmerii z dniem 1 kwietnia 1920.

Debiutował w 1917 cyklem wierszy „Czerwone światło ogniska”

W 1926 wydał pierwszą książkę Przez wiry i porohy Dniestru. W 1928 wyjechał w pierwszą większą podróż do południowej Brazylii. Przywiózł z niej bogate zbiory zoologiczne i botaniczne, które bezinteresownie przekazał Muzeum Przyrodniczemu oraz innym naukowym placówkom w Poznaniu, i nie mniej bogate wrażenia, które opisał w książkach Bichos, moi brazylijscy przyjaciele i Wśród Indian Koroadów. W 1933 urzeczywistnił swe najgorętsze marzenie: wyruszył do Amazonii. Wyprawa zaowocowała książką Ryby śpiewają w Ukajali, która zdobyła wielkie uznanie czytelników. W 1936 wydał kolejny bestseller, Kanadę pachnącą żywicą.



II wojna światowa zastała Fiedlera na Tahiti. Porzucił tę wyspę, aby podjąć służbę żołnierską. W lutym 1940 przez Francję dotarł do Wielkiej Brytanii, gdzie poznał polskich lotników uczestniczących w Bitwie o Anglię. Napisał o nich głośną książkę Dywizjon 303 – jej przedruki krążyły w okupowanej Polsce, podnosząc morale społeczeństwa. 
                                                     Arkady Fiedler i Witold Urbanowicz




W latach 1942–1943 pływał na polskich statkach handlowych – wysiłek wojenny naszych marynarzy opisał w książce "Dziękuję ci, kapitanie". W trakcie wojny i tuż po niej w Londynie przyszli na świat jego dwaj synowie – Marek i Arkady Radosław.

W 1946 powrócił razem z żoną Włoszką Marią Maccariello do Polski i zamieszkał w Puszczykowie pod Poznaniem. Nie mogąc podróżować (czasy stalinowskie), napisał powieści dla młodzieży: Mały Bizon, Wyspa Robinsona, Orinoko. 


Od 1956 powrócił na podróżnicze szlaki – odwiedził Indochiny, Brazylię, Gujanę, Madagaskar, Kanadę, kilkukrotnie Afrykę Zachodnią. 


W swoim życiu odbył 30 wypraw i podróży. Napisał 32 książki, które ukazały się w 23 językach w przeszło 10-milionowym nakładzie. Jego książki urzekają plastyką opisu, barwnie zbliżają czytelnikowi ludzi o różnych kolorach skóry, uczą szacunku dla innych kultur i obyczajów, opiewają piękno przyrody. Jest autorem dwóch książek autobiograficznych: „Mój ojciec i dęby” oraz „Wiek męski – zwycięski”.

W 1974 pisarz zachęcony namowami czytelników stworzył wraz z rodziną prywatne muzeum podróżniczych trofeów w swym domu w Puszczykowie. 



Zmarł 7 marca 1985 w Puszczykowie, gdzie został pochowany na miejscowym cmentarzu. Autorem rzeźby przedstawiającej głowę pisarza i umieszczonej na jego grobie jest Adam Haupt.

środa, 13 maja 2020

Autorzy naszych lektur Makuszyński

Autorzy naszych lektur
Kornel Makuszyński 

(ur. 8 stycznia 1884 w Stryju, zm. 31 lipca 1953 w Zakopanem) – polski prozaik, poeta, felietonista, krytyk teatralny i publicysta, członek Polskiej Akademii Literatury. Przed II wojną światową był jednym z najbardziej popularnych polskich pisarzy.
Był jedynym synem, a siódmym z kolei dzieckiem Julii z Ogonowskich i Edwarda Makuszyńskiego, emerytowanego  pułkownika wojsk austriackich. Ojciec osierocił rodzinę, gdy Kornel miał 10 lat. Przez dwa lata Kornel pozostał w Stryju, skończył tam pierwszą klasę gimnazjalną. Potem przeniósł się do Przemyśla, gdzie ukończył drugą klasę gimnazjalną. Od 1898 uczęszczał do C. K. IV Gimnazjum we Lwowie, gdzie w 1903 ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości.
W wieku 14 lat zaczął pisać wiersze. Ich pierwszym recenzentem był Leopold Staff. Pierwsze wiersze opublikował  mając 16 lat. Studiował polonistykę i romanistykę na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W 1911 ożenił się z  Emilią Bażeńską. W czasie I wojny światowej internowano go wraz z żoną w głąb Rosji.
Po zakończeniu wojny w 1918 Makuszyńscy zamieszkali w Warszawie. W 1926  Emilia zmarła  na gruźlicę. 30 sierpnia 1927 Makuszyński ożenił się powtórnie.
 Okupacje niemiecką przeżył w Warszawie. W listopadzie 1944 zamieszkał na stałe w Zakopanem.
Po 1945 objęty został zakazem publikacji i poddany szykanom. W Zakopanem żył w zapomnieniu. Był odsuwany, ponieważ – jak twierdzili ówcześni prominenci – miał, lub mógł mieć zły wpływ na powojenną młodzież. Zmarł 31 lipca 1953. Został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych, na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.
 Ważniejsze prace 

 -1908 Połów gwiazd – zbiór wierszy, pierwsza wydana książka

 -1912 Szewc Kopytko i kaczor Kwak
 -1913 Awantury arabskie  
-1914 Straszliwe przygody 
-1915 Perły i wieprze – powieść humorystyczna 
-1916 Bardzo dziwne bajki  
-1917 Po mlecznej drodze
 -1919 Słońce w herbie
 -1925 Bezgrzeszne lata– wspomnieniowa powieść autobiograficzna 
-1927 Ponure Igraszki – nakład Gebethnera i Wolffa, niewydana po wojnie
-1928 O dwóch takich, co ukradli księżyc – powieść dla młodzieży; na jej podstawie nakręcono film fabularny i serial animowany
 -1930 Przyjaciel wesołego diabła – powieść dla młodzieży; na jej podstawie nakręcono dwa filmy i serial telewizyjny
 -1932 Panna z mokrą głową – powieść dla młodzieży; na jej podstawie nakręcono film i serial telewizyjny 
-1933 Skrzydlaty chłopiec – powieść dla młodzieży
 -1933 Mały chłopiec 
-1934 Uśmiech Lwowa
 -1935 Wyprawa pod psem – powieść dla młodzieży
 -1935 Wielka Brama – powieść dla młodzieży 
-1936 Złamany miecz
-1937 Awantura o Basię – powieść dla młodzieży; na jej podstawie nakręcono dwa filmy i serial
-1937 Szatan z siódmej klasy  – powieść dla młodzieży; na jej podstawie nakręcono dwa filmy i serial telewizyjny
 -1939 Za króla Piasta Polska wyrasta
-1946 List z tamtego świata – powieść dla młodzieży
 -1957 Szaleństwa panny Ewy – powieść dla młodzieży napisana w 1940; na jej podstawie nakręcono film kinowy i serial telewizyjny


Ordery i odznaczenia
-Order Orła Białego– 11 listopada 2018 (pośmiertnie)
-Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski 1938
-Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
-Kawaler Orderu Legii Honorowej (1936, Francja – za zasługi    na polu działalności literackiej)
-Komandor Orderu Korony (Włochy)
-Komandor Orderu Korony (Rumunia)
Nagrody i wyróżnienia 

-Członkostwo Polskiej Akademii Literackiej
-Państwowa Nagroda Literacka (1926)
Na podstawie powieści dla młodzieży: ,,Szatan z siódmej klasy'' (lektura szkolna) nakręcono dwa filmy i serial telewizyjny. 


wtorek, 12 maja 2020

Autorzy naszych lektur Kamiński



Autorzy naszych lektur 


Aleksander Kamiński 




Urodzony w Warszawie, syn Jana Kamińskiego (farmaceuty) i Petroneli Kaźmierczak. W 1905 wyjechał wraz z rodzicami do Kijowa, gdzie ukończył rosyjską 4-klasową szkołę powszechną, potem w 1914 przeniósł się do Rostowa, a w 1916 do Humania.

Trudne warunki materialne (jego ojciec zmarł w 1911) sprawiły, że już od 1916 pracował jako goniec w banku. Od stycznia 1918 członek 1. Męskiej Drużyny Skautowej im. Tadeusza Kościuszki w Humaniu.

Po powrocie do kraju (w marcu 1921) kontynuował naukę w Gimnazjum Kazimierza Kulwiecia w Warszawie. Następnie studiował historię i archeologię na Uniwersytecie Warszawskim i w styczniu 1928 uzyskał dyplom magistra.

Twórca metodyki zuchowej (przy współpracy z Jadwigą Zwolakowską). Autor powieści, stanowiących równocześnie podręczniki metodyczne dla instruktorów zuchowych w Organizacji Harcerzy ZHP: „Antek Cwaniak” (1932), „Książka wodza zuchów” (1933) i „Krąg rady” (1935).




Po wybuchu wojny ewakuowany we wrześniu 1939 ze Śląska, około 12 września przybył do Warszawy i wszedł w skład Komendy Pogotowia Harcerzy, a po kapitulacji stolicy kierował prowizorycznym domem dziecka dla dzieci osieroconych podczas oblężenia Warszawy.

W konspiracji od października 1939, członek ścisłej Głównej Kwatery („Pasieka”) Szarych Szeregów. Używał tu pseudonimu „Kaźmierczak”, a od listopada 1942 „Hubert”, a także „Fabrykant”, „Kamyk”. Był także autorem większości artykułów wstępnych w „Biuletynie Informacyjnym”.




Równocześnie od 1941 do wybuchu powstania warszawskiego pod pseudonimem „Hubert” był referentem kontrwywiadu Oddziału II Komendy Głównej ZWZ-AK.

W 1958 powrócił do pracy na Uniwersytecie Łódzkim, gdzie od 1962 roku, do 1974 roku kierował Katedrą Pedagogiki Społecznej, osiągając tytuł naukowy profesora.



Zmarł 15 marca 1978. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w kwaterze Harcerskiego Batalionu Armii Krajowej „Zośka”. Spoczął więc obok Rudego, Alka i Zośki, tak mu bliskich bohaterów „Kamieni na szaniec”. 



5 maja 1991, za pomoc udzieloną w czasie okupacji członkom organizacji harcerzy żydowskich i żydowskiego ruchu oporu, Instytut Jad Waszem pośmiertnie nadał Aleksandrowi Kamińskiemu tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata. 



22 lutego 2008 w Dniu Myśli Braterskiej, podczas uroczystości związanych z objęciem Honorowym Protektoratem 5 organizacji harcerskich, Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie Aleksandra Kamińskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

poniedziałek, 11 maja 2020

Autorzy naszych lektur Korczak

Autorzy naszych lektur 
Janusz Korczak

Janusz Korczak, właśc. Henryk Goldszmit, ps. ,,Stary Doktor'' lub ,,Pan Doktor'' (ur. 22 lipca 1878 lub 1879 w Warszawie, zm. w sierpniu 1942 w Treblince)- polsko- żydowski lekarz, pedagog, pisarz, publicysta i działacz społeczny.
Teoretyk i praktyk wychowania, twórca oryginalnego systemu pracy z dziećmi, opartego na partnerstwie, samorządnych procedurach i instytucjach oraz pobudzaniu samowychowania. Badacz świata dzieci. W 1926 zainicjował pierwsze pismo redagowane w większości przez dzieci – ,,Mały Przegląd''.
 Janusz Korczak urodził się w Warszawie, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej, jako syn adwokata Józefa Goldszmita (1844–1896) i Cecylii z domu Gębickiej (1854(?)–1920). 
Duży wpływ na życie rodziny miała choroba ojca. W latach 90 kilkakrotnie był on kierowany do zakładu dla psychicznie chorych. Choroba Józefa Goldszmita doprowadziła do kłopotów materialnych. Zmarł 26 kwietnia 1896.
Od połowy lat 80. Korczak uczęszczał do szkoły początkowej Augustyna Szmurły a następnie w 1891 rozpoczął naukę w ośmioklasowym VII Rządowym Gimnazjum Męskim.
Jako uczeń gimnazjum udzielał korepetycji, by pomóc w utrzymaniu rodziny, a jego matka Cecylia Goldszmit prowadziła stancję dla uczniówZaczął się gorzej uczyć i musiał powtarzać jedną klasę.
W 1898 zdał maturę i rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim 

Cesarskiego Uniwersytetu w Warszawie.
23 marca 1905 otrzymał dyplom lekarza. W czerwcu 1905 został powołany do armii rosyjskiej w wojnie rosyjsko- japońskiej i wyjechał na Daleki Wschód gdzie jako lekarz służył w pociągu sanitarnym. Wrócił do Warszawy pod koniec marca 1906.
W latach 1905–1912 pracował jako pediatra w Szpitalu dla dzieci im. Bershonów i Baumanów. Swoje obowiązki wypełniał bardzo ofiarnie. 

Na przełomie 1907 i 1908 roku podnosił swe kwalifikacje w Berlinie.  W 1910 przebywał w Paryżu i Londynie. Dążył do tego, by dzieci ścierały swe wczesne przekonania i kształtujące się poglądy; by podlegały procesowi socjalizacji (poprzez wzajemną akceptację) i przygotowywały się do dorosłego życia, które nie byłoby ani idylliczne, ani zbliżone do „cichego kąta domowego”. Korczak starał się zapewnić dzieciom beztroskie (co nie znaczy pozbawione obowiązków) dzieciństwo. Traktował je poważnie, mimo dużej różnicy wieku, i prowadził z nimi otwarte dyskusje. Uważał, że dziecko powinno samo zrozumieć i emocjonalnie przeżyć daną sytuację, doświadczyć jej, po czym samo wyciągnąć wnioski, ewentualnie ponieść konsekwencje oraz zapobiec przypuszczalnym skutkom – zamiast być sucho poinformowane o fakcie (dokonanym lub nie) i o jego następstwach przez wychowawcę.

W 1908 został członkiem powołanego rok wcześniej Towarzystwa „Pomoc dla sierot”, które miało objąć opieką osierocone i najbiedniejsze dzieci wyznania mojżeszowego.

Po wybuchu I wojny światowej został powołany do armii rosyjskiej. W połowie 1918 Korczak wrócił do Warszawy, do Domu Sierot.
W latach 1919–1920 w czasie wojny polsko- bolszewickiej pełnił służbę lekarza w Wojsku Polskim. W latach 1923–1924 jako oficer rezerwowy był przydzielony do 1 Batalionu Sanitarnego w garnizonie Warszawa.

 Dom Sierot i Nasz Dom
Razem ze Stefanią Wilczyńską założył i prowadził w latach 1912–1942 Dom Sierot – dla dzieci żydowskich w Warszawie.
W 1921 roku powstało letnisko dla dzieci – filia Domu Sierot „Różyczka” we wsi Czaplowizna w gminie Wawer, w której organizowano kolonie dla dzieci Domu Sierot i innych sierocińców warszawskich.
W listopadzie 1940 Dom Sierot został przeniesiony do getta na ul. Chłodną 33.
W związku z wyłączeniem z getta obszaru na zachód od ulicy Żelaznej w październiku 1941 Dom Sierot został zmuszony do ostatniej w swojej historii przeprowadzki – do gmachu Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Pracowników Handlowych i Przemysłowych przy ul. Siennej 16.
Od 1919 Janusz Korczak współtworzył także drugą instytucję, dla dzieci polskich: założony przez Towarzystwo „Nasz Dom” – Zakład Wychowawczy „Nasz Dom” w Pruszkowie, od 1928 na warszawskich Bielanach (obecnie aleja Zjednoczenia 34, Dom Dziecka nr 1 „Nasz Dom” im. Maryny Falskiej). Bliska współpraca Korczaka z Naszym Domem zakończyła się około 1935Działały tam m.in. półkolonie i biblioteka.
Oba Domy, przeznaczone zasadniczo dla dzieci w wieku 7–14 lat (Dom Sierot – ok. 100 miejsc; Nasz Dom w Pruszkowie ok. 50 miejsc, na Bielanach ok. 100), realizowały nowatorską koncepcję samorządnej społeczności, z własnymi instytucjami – jak sejm, sąd, gazeta, system dyżurów, opieka dzieci nad dziećmi, notariat, kasa pożyczkowa, kluby sportowe, kółko organizacji „pożytecznych rozrywek”. Prowadzono tam także systematycznie dokumentowane badania nad psychofizycznym i społecznym rozwojem wychowanków.
 Ostatni marsz
Dom Sierot – Korczak, pracownicy (m.in. Stefania Wilczyńska, Natalia Poz, Róża Lipiec-Jakubowska i Róża Sztokman-Azrylewicz) i ok. 200 wychowanków – został wywieziony do obozu zagłady w Treblince podczas tzw. wielkiej akcji likwidacyjnej warszawskiego getta. Najprawdopodobniej stało się to 5 sierpnia 1942.
Data śmierci 
 W celu uporządkowania stanu prawnego przyjęto w Polsce zasadę, że jeżeli nie da się ustalić dokładnej daty śmierci danej osoby podczas wojny, uznaje się ją za zmarłą w rok po zakończeniu wojny. W ten sposób postanowienie Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 30 listopada 1954 roku określiło datę śmierci Korczaka na 9 maja 1946 roku.
Odznaczenia
  • Order Orła Białego – 11 listopada 2018 (pośmiertnie)
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 20 czerwca 1947 (pośmiertnie za wybitne zasługi na polu opieki nad dzieckiem”)
Istnieje wiele pomników, organizacji poświęconych dokumentacji życia i myśli pedagogicznej Janusza Korczaka oraz szkół jego imienia.

Twórczość
  • Bezwstydnie krótkie (1926)
  • Bobodo (1914)
  • Dzieci ulicy (1901)
  • Dziecko salonu (1906)
  • Feralny tydzień (1927)
  • Godziny dzieciństwa (antologia wraz z Żmichowska Narcyza, Orzeszkowa Eliza, Sienkiewicz Henryk (1846-1916) i inni) (1980)
  • Jak kochać dziecko (1919)
  • Jak kochać dziecko: Internat, kolonje letnie, dom sierot (1921)
  • Józki, Jaśki i Franki(1911)
  • Kajtuś czarodziej (1934)
  • Kiedy znów będę mały (1925)
  • Koszałki- opałki (1905)
  • Król Maciuś na wyspie bezludnej (1923)
  • Król Maciuś Pierwszy (1923)
  • Momenty wychowawcze (1924)
  • Mośki, Joski i Srule (1910)
  • Myśli (1987)
  • Pamiętnik (1958)
  • Pamiętnik i inne pisma z getta (2012)
  • Pedagogika żartobliwa: Moje wakacje; Gadaninki radiowe starego doktora (1939)
  • Prawidła życia (1930)
  • Prawo dziecka do szacunku(1928)
  • Sam na sam z Bogiem: Modlitwy tych, którzy się nie modlą (1922)
  • Uparty chłopiec: życie Ludwika Pasteura (1938)
  • Woda żywa: Baśnie pisarzy polskich (antologia wraz z Zmorski Roman, Kraszewski Józef Ignacy, Urbanowska Zofia i inni) (1956)

 Wiersze

Kartka z dziennika „akcji” – datowany na 10 sierpnia 1942 wiersz Władysława Szlengla, pierwszy w polskiej literaturze opis drogi Janusza Korczaka oraz dzieci z jego sierocińca na Umschlagplatz.
Wybór wierszy o Januszu Korczaku [w:] Alicja Szlązakowa: Janusz Korczak w legendzie poetyckiej 

Filmy
    Jest pan wolny, doktorze Korczak – niemiecki film w reżyserii Aleksandra Forda z 1975 roku. Treścią filmu są ostatnie lata życia Janusza Korczaka, w którego rolę wcielił się Leo Genn.
    Korczak – polski film w reżyserii Andrzeja Wajdy z 1990 roku. Przedstawia losy dr. Korczaka fragmentarycznie – zbrodnię nazistowską na dzieciach i ich opiekunach z Domu Sierot w czasie realizacji ,,Akcji Reinhardt''. Rolę Korczaka zagrał Wojciech Pszoniak.

      piątek, 8 maja 2020

      Autorzy naszych lektur Dahl


      Autorzy naszych lektur
      Roald Dahl 



      urodził się 13 września 1916 w Llandaff, w rodzinie norweskich imigrantów mieszkających na terenie Walii. Gdy miał trzy lata, zmarł jego ojciec załamany śmiercią córki. To wydarzenie miało duży wpływ na Dahla – wielu bohaterów jego książek było sierotami.

      W 1933 r. ukończył szkołę średnią, lecz zamiast college’u wybrał pracę w Shell Oil Company. Po wybuchu II wojny światowej wstąpił do Royal Air Force (RAF) i trafił na front afrykański. Karierę pilota zakończył dość szybko – został zestrzelony nad Pustynią Libijską i spędził kilkanaście tygodni w szpitalu.


      Później brał udział w Bitwie o Ateny, a następnie został oficerem wywiadu, awansując do rangi wypełniającego funkcję podpułkownika lotnictwa. Miał na swoim koncie 5 potwierdzonych zestrzeleń, co kwalifikowało go, jako asa.
      W 1942 roku stacjonował w Waszyngtonie, jako wojskowy attaché, wykonując pracę dla wywiadu, w tym pisanie tekstów propagandowych. Zakończył służbę w 1946 r, w randze majora.


      W czasie pobytu w Waszyngtonie poznał C.S. Forestera, który zachęcił go do pisania. Jego pierwsze teksty były inspirowane doświadczeniami w wojsku - w 1943 roku napisał inspirowane lotniczą legendą "Gremliny". Wydał dwie autobiografie, dwie powieści dla dorosłych i kilkanaście książek dla dzieci. Te najsłynniejsze to Charlie i fabryka czekolady, Wiedźmy, Matylda, The BFG (wydana w Polsce pod 3 różnymi tytułami), Czarodziejski palec, Charlie i wielka szklana winda, Danny mistrz świata, Fleje, Uki włóż i Fantastyczny pan Lis. W dwóch książkach (Boy oraz Charlie i fabryka czekolady) opisał swoje dzieciństwo. W Boyu przedstawił niezbyt dobry dla dzieci system edukacji. Natomiast do napisania Charliego i fabryki czekolady zainspirowała go wizyta delegacji fabryki czekolady w szkole oraz próby smakowe wyrobów czekoladowych, których uczestnikami byli uczniowie. 



      Stworzył wiele scenariuszy filmowych, m.in. do serialu "Alfred Hitchcock przedstawia" oraz dla piątego filmu o Jamesie Bondzie - "Żyje się tylko dwa razy". 


      Roald Dahl po dzień dzisiejszy jest kultową postacią w świecie opowiadań dla dzieci, a jego dziedzictwo jest nadal rozwijane. W 2016 Steven Spilberg wyreżyserował kolejny film oparty na noweli brytyjskiego pisarza – BFG – pod polskim tytułem: Bardzo Fajny Gigant). Książki Dahla wydane zostały również w formie audiobooków, które szczególnie podobają się dzieciom.





      Zmarł na białaczkę w 1990 r. w Oksfordzie. Został skremowany z ulubionymi rekwizytami – whisky, ołówkami, czekoladą i piłą tarczową